Όταν μεγαλώνω, τι γίνεται με το παιδί που κρύβω μέσα μου;
27 Οκτωβρίου 2017
Πώς μπορεί να βοηθήσει η άσκηση τους ηλικιωμένους;
6 Νοεμβρίου 2017
Show all

Τροφική αλλεργία

Τροφική αλλεργία είναι η αναπάντεχη και μη κανονική ανοσολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι στις πρωτεΐνες μιας τροφής, οι οποίες φυσιολογικά δεν είναι επικίνδυνες. Οι πρωτεΐνες αυτές ονομάζονται αλλεργιογόνα. Ο ανθρώπινος οργανισμός, λοιπόν, αντιλαμβάνεται λανθασμένα τα αλλεργιογόνα ως ξένες και επικίνδυνες ουσίες και αντιδρά εναντίον τους, παράγοντας ειδικά αντισώματα (IgE), για να τα εξουδετερώσει. Έτσι, όταν το ευαισθητοποιημένο άτομο καταναλώσει τη συγκεκριμένη πρωτεΐνη, τότε η πρωτεΐνη-αλλεργιογόνο ενώνεται με το αντίσωμα (IgE) και τα κύτταρα απελευθερώνουν ορισμένες ουσίες (π.χ. ισταμίνη), οι οποίες προκαλούν τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας.

Το 30% των ενηλίκων νομίζει πως είναι αλλεργικό σε ορισμένες τροφές, αλλά οι περιπτώσεις πραγματικής τροφικής αλλεργίας εμφανίζονται σε λιγότερο από το 2% του πληθυσμού. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται μόνο για μια απλή μη ανοχή σε συγκεκριμένη τροφή, η οποία προκαλεί παρόμοια συμπτώματα με μια αλλεργία χωρίς όμως να εμπλέκει το ανοσοποιητικό σύστημα. Στα παιδιά, τα ποσοστά ανέρχονται στο 5%  και στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα εμφανίζονται νωρίς και συνήθως υποχωρούν μετά από λίγα χρόνια.

Αν και, οποιοσδήποτε και οποιαδήποτε στιγμή της ζωής του μπορεί να γίνει αλλεργικός σε κάποια τροφή, η τροφική αλλεργία είναι συχνά κληρονομική.  Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, ένας δεύτερος λόγος για την εμφάνιση αλλεργίας είναι η συχνότητα κατανάλωσης της τροφής. Στη Σκανδιναβία, για παράδειγμα, είναι πιο μεγάλη η συχνότητα εμφάνισης αλλεργίας στον μπακαλιάρο και αντίστοιχα, στην Ιαπωνία στο ρύζι. Η κακή διατροφή και το ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα αυξάνουν τις πιθανότητες που έχει ένας άνθρωπος να αναπτύξει μια τροφική αλλεργία.

Οποιαδήποτε τροφή μπορεί να προκαλέσει τροφική αλλεργία, αλλά οι περισσότερες αλλεργικές αντιδράσεις προκαλούνται από τα φιστίκια, τη σόγια, το σιτάρι, τα οστρακοειδή, μερικά είδη ψαριών, το αγελαδινό γάλα και τα αυγά. Τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγα λεπτά ή λίγες ώρες μετά τη λήψη της τροφής. Σε άτομα που είναι πολύ ευαίσθητα, ακόμη και η οσμή ή η επαφή με το συγκεκριμένο τρόφιμο μπορεί να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση. Τα συμπτώματα της τροφικής αλλεργίας παρουσιάζονται συνήθως στο αναπνευστικό σύστημα (καταρροή, συμφόρηση, κνησμός, βήχας, δύσπνοια, συριγμός, δυσφορία, άσθμα), στο πεπτικό σύστημα (πόνος στην κοιλιά, ναυτία, εμετοί, διάρροια) και στο δέρμα (γενικευμένο εξάνθημα, κνησμός, οίδημα βλεφάρων ή χειλιών και γλώσσας). Κάποιες φορές τα συμπτώματα εκδηλώνονται αρχικά πολύ ήπια, μπορεί όμως να επιδεινωθούν πολύ γρήγορα (δυσχέρεια αναπνοής, δυσκολία στην κατάποση, δυσφορία στο στήθος, οίδημα στο στόμα, τη γλώσσα ή το λάρυγγα, πτώση αρτηριακής πίεσης, ταχυκαρδία και απώλεια συνείδησης), και σε ένα μικρό ποσοστό περιπτώσεων να οδηγήσουν ακόμη και σε θάνατο (αναφυλακτικό σοκ).

Η διάγνωση της τροφικής αλλεργίας από τον αλλεργιολόγο βασίζεται κατά κύριο λόγο στο ακριβές ιστορικό (σωστή και λεπτομερή λήψη) και κατά δεύτερο λόγο στις ειδικές εξετάσεις, δερματικές δοκιμασίες (αλλεργικά tests) και RAST – tests (αναζήτηση στον ορό του αίματος των ειδικών IgE-αντισωμάτων). Τα βασικότερα μέτρα στην αντιμετώπιση της τροφικής αλλεργίας αποτελούν η έγκαιρη εντόπιση και εξακρίβωση του αιτίου και η πλήρης αποφυγή. Σε ότι αφορά τη θεραπεία, προς το παρόν, δεν υπάρχει ριζική αντιμετώπιση, παρά μόνο συμπτωματική. Οι ήπιες αντιδράσεις αντιμετωπίζονται με αντιϊσταμινικά και κορτιζονούχα φάρμακα ενώ οι σοβαρές με χορήγηση αδρεναλίνης. Υπάρχουν, σε εξέλιξη μελέτες για την απευαισθητοποίηση των ασθενών με τη χρήση εμβολίων σε συνδυασμό με νέα φάρμακα, αλλά είναι ακόμα σε πειραματικό στάδιο.

Συμβουλευτικά, να διαβάζετε πάντα τις ταμπέλες που αναγράφουν τα συστατικά των τροφών, γιατί η απόλυτη και αυστηρή αποφυγή είναι ο μόνος τρόπος να αποφύγουμε μια αλλεργική αντίδραση. Σε περίπτωση εκδήλωσης συμπτωμάτων, αντιμετωπίστε  την άμεσα και γρήγορα, γιατί δεν υπάρχει τρόπος να ξέρετε πώς μπορεί να εξελιχθεί.

 

Ευγενία Καραγιαννίδου

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc

www.e-diaita.com

Photo by Jakub Kapusnak on Unsplash

Διαβάστε ακόμα