Έχω άνοια: άκου τι νιώθω, άκου τι χρειάζομαι!
30 Οκτωβρίου 2018
Φυσική κατάσταση: ό,τι αφήσεις σε αφήνει…
20 Νοεμβρίου 2018
Show all

Πληρότητα ή απελπισία;

Σύμφωνα με τα ψυχοκοινωνικά στάδια του Erikson, κατά την τρίτη ηλικία διανύουμε το δίπολο της πληρότητας του εγώ έναντι της απελπισίας. Είναι η ηλικία, που ο γηραιότερος ενήλικας προβαίνει σε κρίση των παρελθόντων εμπειριών του. Από τη μια πλευρά της ζυγαριάς αξιολογεί τις εμπειρίες ως παραγωγικές και ως πηγή ικανοποίησης στο τώρα και, από την άλλη μεριά της ζυγαριάς, ως ανεκπλήρωτους στόχους που του προσφέρουν απογοήτευση. Στην αναφερομένη αυτή παρομοίωση ως ζυγαριά του Erikson εξέχοντα ρόλο διαδραματίζουν οι κοινωνικές εμπειρίες.

Η ταυτότητα, λοιπόν, της τρίτης ηλικίας βρίσκεται υπό συζήτηση επηρεαζόμενη από πολλούς παράγοντες:

  • Η ψυχολογική και ψυχική ευημερία του ατόμου επηρεάζεται από την κρίση του για τον βαθμό άντλησης ικανοποίησης από τη ζωή του παρελθόντος . Στο εδώ και τώρα, ο γηραιότερος ενήλικας βρίσκεται σε μια διαδικασία αναπόλησης των θετικών συναισθημάτων των προηγούμενων χρόνων. Ο βαθμός ικανότητας αναγνώρισης των θετικών εμπειριών του παρελθόντος είναι μία από τις σημαντικότερες κρίσεις, αν όχι η πιο σημαντική.
  • Από ένα οπτικό πρίσμα παρατήρησης της ηλικίας αυτής, θεωρείται βασικό ότι κατέχει γνώσεις και σοφία. Ο γηραιότερος ενήλικας έχει οπλιστεί με σοφία και έχει γεμίσει τη βαλίτσα με εμπειρίες ικανές να σταθούν ως γνώση για τον ίδιο, την οικογένειά του και τους φίλους του.  Οι γνώσεις και η σοφία είναι πολύτιμες για τα παιδιά και την οικογένεια του ατόμου της τρίτης ηλικίας.
  • Οι κοινωνικές σχέσεις στην τρίτη ηλικία ξεκινούν να φθίνουν, λόγω απώλειας αγαπημένων προσώπων ή δυσκολιών στη μετακίνησή τους. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι είσαι μόνος, πάντα υπάρχει διέξοδος.

Το να αναπολείς θετικά θετικές εμπειρίες του παρελθόντος βοηθάει σε σημαντικό βαθμό. Το να στέκεις μόνο στο παρελθόν και να οδηγείσαι σε σύγκριση με το παρόν γεννάει απόγνωση και απαισιοδοξία.

Τι μπορώ να κάνω, εάν έρθω αντιμέτωπος με συναισθήματα αρνητικά;

Είναι σημαντικό να λάβω υπόψιν μου ότι η μελαγχολία δεν είναι αναπόσπαστο κομμάτι της τρίτης ηλικίας. Δέχομαι ότι υπάρχει ως μια διαδικασία λόγω της αναπόλησης γεγονότων του παρελθόντος. Ο ηλικιωμένος θα πρέπει να αναλογιστεί ότι δεν πρόκειται για απλή θλίψη, όταν το συναίσθημα αυτό περιβάλλεται και από τα παρακάτω:

  • Συναισθήματα απόγνωσης ή και απαισιοδοξίας
  • Αισθήματα ενοχής, αναξιότητας ή και ανικανότητας
  • Ευερεθιστότητα, ανησυχία
  • Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες ή χόμπι που προηγούμενα πρόσφεραν ευχαρίστηση
  • Κόπωση και μειωμένη ενέργεια
  • Συναισθηματική απάθεια
  • Δυσκολία συγκέντρωσης, δυσκολία στην ανάκληση λεπτομερειών και στη λήψη αποφάσεων
  • Αϋπνία, πρόωρη αφύπνιση, ή υπερβολικό ύπνο
  • Υπερκατανάλωση τροφής, ή απώλεια όρεξης
  • Σκέψεις αυτοκτονίας ή απόπειρες αυτοκτονίας
  • Επίμονα άλγη ή πόνους, όπως πονοκέφαλοι, κράμπες, ή πεπτικά ενοχλήματα που δεν παρέρχονται ακόμη και με θεραπείες που απευθύνονται σε αυτά

Αν αισθάνεστε κάτι από τα παραπάνω, είναι σημαντικό να μην τα αγνοήσετε ή, αν γνωρίζετε ένα άτομο που βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση, είναι σημαντικό να το βοηθήσετε. Μην ξεχνάτε ότι είναι σημαντικό να λεκτικοποιείτε τα συναισθήματά σας, να συμμετέχετε σε δραστηριότητες ευχάριστες, να περιβάλλεστε από θετικούς ανθρώπους, να τρέφεστε υγιεινά, να ασκείστε ή να περπατάτε τακτικά, να μην αγνοείτε τυχόν άλγη ή πόνους, να επισκέπτεστε τον γιατρό και, αν χρειάζεστε βοήθεια, να την αναζητήσετε, γιατί δεν είναι ντροπή.

 

Μαρία Μαρκαντωνάτου

Κλινική Ψυχολόγος (Γνωσιακό Συμπεριφοριστικό Μοντέλο)

E-mail: maria_markant90@hotmail.com

Διαβάστε ακόμα