Άσκηση στην ύπαιθρο: ένας δυνατός συνδυασμός
27 Ιουνίου 2019
Ψυχοσωματικά συμπτώματα στην τρίτη ηλικία
11 Ιουλίου 2019
Show all

Οι περισσότεροι νομίζουν ότι η αφυδάτωση συμβαίνει στους ταξιδευτές της ερήμου ή σε όσους δεν έχουν πρόσβαση σε νερό. Τα πράγματα, όμως, δεν είναι ακριβώς έτσι, και το νερό ως παράγοντας υγείας παραμελείται. Τώρα το καλοκαίρι θα πρέπει να φροντίσετε για τη σωστή και επαρκή ενυδάτωση του οργανισμού σας. Με την πάροδο της ηλικίας στον ανθρώπινο οργανισμό επέρχονται κάποιες αλλαγές στους ρυθμιστικούς μηχανισμούς, οι οποίοι γίνονται λιγότερο αποτελεσματικοί, με αποτέλεσμα να οδηγήσουν τους ηλικιωμένους σε αυξημένο κίνδυνο για αφυδάτωση με ό,τι επιπτώσεις συνεπάγεται αυτό στην υγεία και στην ευεξία τους.

Ας δούμε τι είναι η αφυδάτωση

Αφυδάτωση είναι η πολύ σημαντική μείωση του νερού του σώματος και σε διαφορετικό βαθμό των ηλεκτρολυτών και χωρίζεται σε «ήπια αφυδάτωση», η οποία μπορεί να διορθωθεί με την κατάλληλη πρόσληψη νερού-ηλεκτρολυτών και σε «σοβαρή αφυδάτωση», η οποία οδηγεί στο νοσοκομείο. Η διάγνωσή της μερικές φορές καθυστερεί, επειδή τα συμπτώματα εμφανίζονται στην προχωρημένη αφυδάτωση και μια συνυπάρχουσα καρδιακή ή νευρολογική πάθηση την κάνει ακόμα πιο δύσκολη. Όταν εμφανιστεί η αίσθηση της δίψας, τότε η αφυδάτωση είναι δεδομένη.

Διάκριση της αφυδάτωσης

Ενδοκυττάρια αφυδάτωση: υπάρχει και κάνει την εμφάνισή της με ξηροστομία, πυρετό, δυσκοιλιότητα, ξαφνική υπνηλία, σύγχυση, ξηρούς βλεννογόνους, ορθοστατική υπόταση, ταχυκαρδία, χαμηλή αρτηριακή πίεση, μειωμένο όγκο ούρων, διαταραχή συνείδησης.

Εξωκυττάρια αφυδάτωση: εμφανίζεται με απώλεια βάρους, ατονία, βύθισμα των ματιών στις κόγχες, εμφάνιση έντονων μαύρων κύκλων, σκληροδερμία.

Ποιοι είναι οι παράγοντες, που μας οδηγούν στην αφυδάτωση;
  • Η μείωση της πρόσληψης νερού

Η μειωμένη πρόσληψη νερού παρατηρείται στους ηλικιωμένους ασθενείς με χρόνια νοσήματα (π.χ. εγκεφαλικό) και σε πολυάσχολους επαγγελματίες, που δεν προλαβαίνουν να πιούνε νερό ή να έχουν πλούσιες διατροφικές επιλογές.

  • Η αυξημένη απώλεια νερού

Η αυξημένη απώλεια νερού παρατηρείται συνήθως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού λόγω της ανόδου της θερμοκρασίας. Επίσης, προκύπτει λόγω της χρήσης ορισμένων φαρμάκων (διουρητικά, λίθιο, καθαρτικά, κλύσματα) ή σε χρόνια νοσήματα, όπως είναι αυτά των νεφρών.

  • Η απότομη απώλεια νερού

Η απώλεια αίματος λόγω χειρουργείου, τροχαίου ατυχήματος ή εσωτερικής αιμορραγίας, όπως για παράδειγμα σε μια γαστρορραγία λόγω χρόνιου έλκους.

  • Η συσσώρευση νερού σε ορισμένες περιοχές του σώματος

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του νερού από άλλες. Αυτό το φαινόμενο το συναντάμε σε καταστάσεις παγκρεατίτιδας, ασκίτη, ή ειλεού.

Μπορεί να συνυπάρχουν αιτίες και από τις 4 κατηγορίες σε ορισμένες περιπτώσεις.

Συμπτώματα και σημάδια  της αφυδάτωσης

Η παρατεταμένη ήπια αφυδάτωση ή η σοβαρή αφυδάτωση μπορεί να αποβούν επιζήμιες για την υγεία, την απόδοση και ιδιαίτερα για τη λειτουργία των νεφρών, γιατί, και αν ακόμα δεν αντιλαμβανόσαστε τη δίψα στο στόμα, υπάρχουν και άλλες ενδείξεις για τη σοβαρή αφυδάτωση του οργανισμού σας. Ποιες είναι αυτές;

Ορθοστατική υπόταση

Καθώς αλλάζετε θέση από καθιστή σε όρθια ή το αντίστροφο, το αίμα δεν επανέρχεται στο κεφάλι αρκετά γρήγορα, με αποτέλεσμα να νιώσετε ζαλάδα. Τότε σκεφτείτε ότι πιθανόν να έχετε αφυδάτωση.

Αίσθημα αύξησης των καρδιακών παλμών

Αν διαπιστώσετε ότι οι παλμοί της καρδιάς σας είναι 15-20 περισσότεροι από το φυσιολογικό χωρίς να ασκηθείτε, είναι πιθανό να οφείλεται στη αφυδάτωση του οργανισμού σας. Με την αφυδάτωση προκαλείται μείωση του όγκου του αίματος με αποτέλεσμα η καρδιά σας να χτυπάει πιο γρήγορα.

Δυσοσμία των ούρων

Η έντονη μυρωδιά των ούρων προειδοποιεί για αφυδάτωση και πρέπει να αρχίσετε την πρόσληψη υγρών το συντομότερο δυνατόν. Σε σοβαρή μορφή αφυδάτωσης μειώνεται ο παραγόμενος όγκος των ούρων δραματικά, γι’ αυτό προσοχή.

Χαλαρό δέρμα

Σε έναν καλά ενυδατωμένο οργανισμό, οι πτυχές του δέρματος επανέρχονται σχετικά αμέσως στην αρχική τους κατάσταση, όχι όμως και σε έναν οργανισμό με ήπια ή σοβαρή αφυδάτωση.

Πώς θα κάνω το τεστ των πτυχών του δέρματος;

Το τεστ είναι σύντομο, γίνεται οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας και σας δείχνει αν έχετε άμεση ανάγκη από ενυδάτωση.

Με τα δύο δάχτυλα του ενός χεριού, συγκεκριμένα με τον αντίχειρα και τον δείκτη, τσιμπήστε το δέρμα της πάνω πλευράς της άλλης σας παλάμης, την κοιλιά σας, ή κάτω από το οστό της κλείδας.

Κρατήστε το τεντωμένο για 3 δευτερόλεπτα και μετά αφήστε το ελεύθερο.

Δείτε πόση ώρα θα κάνει για να επανέλθει στην αρχική του κατάσταση.

Εάν το δέρμα επανέλθει αμέσως σημαίνει ότι ο οργανισμός σας έχει επαρκή ενυδάτωση. Αν το δέρμα καθυστερήσει έστω και 1 δευτερόλεπτο στην επαναφορά τότε έχετε μειωμένη ενυδάτωση.

Το τεστ ελέγχου της σπαργής του δέρματος (skinturgor) είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος ελέγχου της αφυδάτωσης, γιατί η έλλειψη νερού και γενικότερα υγρών στο κυκλοφορικό σύστημα οδηγεί τελικά και σε μειωμένη ελαστικότητά του. Γι’ αυτό το λόγο σε περίπτωση αφυδάτωσης το δέρμα καθυστερεί να επανέλθει μετά το τσίμπημα.

Κόπωση και γενική έλλειψη ενέργειας

Το πιο συχνό σύμπτωμα της αφυδάτωσης είναι η χρόνια κόπωση. Η αφυδάτωση των ιστών του σώματος προκαλεί τη μείωση της δραστηριότητας των ενζύμων, που αυξάνουν την ταχύτητα των χημικών αντιδράσεων και των μηχανισμών παραγωγής ενέργειας στο σώμα.

Δυσκοιλιότητα

Ο οργανισμός αυτόματα κατανέμει το διαθέσιμο νερό του κατά προτεραιότητα. Έτσι σε χρόνια δυσκοιλιότητα, το έντερο απορροφά περισσότερα υγρά, για να διευκολύνει τη διαδικασία της αποβολής των κοπράνων και μειώνει το διαθέσιμο νερό του οργανισμού. Η χρόνια δυσκοιλιότητα, λοιπόν, προκαλεί χρόνια αφυδάτωση ή το αντίθετο;

Αυξημένη χοληστερίνη

Η χοληστερίνη είναι δομικό στοιχείο των κυτταρικών μεμβρανών. Η αφυδάτωση προκαλεί τη μείωση των υγρών και από το εσωτερικό των κυττάρων και ο οργανισμός μειώνει την απώλεια αυξάνοντας την παραγωγή της χοληστερίνης. Η αυξημένη χοληστερίνη δυσχεραίνει τη λειτουργία των κυττάρων και ίσως χρειάζεται μια καλή ενυδάτωση για τη μείωση των επιπέδων της χοληστερίνης και όχι αμέσως αλλαγή διατροφής. Προσοχή λοιπόν και στην ενυδάτωση, όταν οι δείκτες της χοληστερίνης ανεβαίνουν, γιατί υψηλοί δείκτες χοληστερίνης σημαίνουν αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος.

Καρκίνος

Με την αφυδάτωση αυξάνεται η οξείδωση, η οξέωση (αυξημένα οξέα στον οργανισμό), μειώνονται τα επίπεδα οξυγόνου, μειώνεται η ικανότητα αποτοξίνωσης από χημικές τοξίνες και επηρεάζεται αρνητικά η εντερική χλωρίδα και λειτουργία του εντέρου. Πέντε ποτήρια νερού την ημέρα είναι ικανά να μειώσουν κατά 45-50% την επίπτωση του καρκίνου παχέος εντέρου.

Πρόωρο γήρας

Η χρόνια αφυδάτωση μας γερνάει πιο γρήγορα, γιατί η απώλεια νερού συμβάλλει στη μείωση του όγκου των ιστών.

Άλλα συμπτώματα:

Ουρολοιμώξεις: όσο πιο αφυδατωμένος είναι ένας οργανισμός, τόσο πιο συμπυκνωμένα ούρα με τοξίνες παράγει. Έτσι προκαλούνται βλάβες στο βλεννογόνο  των οργάνων του ουροποιητικού συστήματος και αυξάνεται η πιθανότητα ανάπτυξης μικροβίων.

Υγεία των δοντιών: με την αφυδάτωση μειώνεται η παραγωγή σάλιου και η προστασία που προσφέρει στα δόντια.

Καρδιαγγειακά νοσήματα: η αφυδάτωση προκαλεί αυξημένη γλοιότητα του αίματος με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος για εμφράγματα και εγκεφαλικά επεισόδια.

Ενοχλήσεις στο πεπτικό: η δυσπεψία είναι αποτέλεσμα και ένδειξη αφυδάτωσης λόγω της χαμηλής έκκρισης των πεπτικών χυμών στομάχου και εντέρου.

Υπόταση ή υπέρταση: η αφυδάτωση προκαλεί μείωση του όγκου του αίματος με αποτέλεσμα να μην επαρκεί για τις αρτηρίες και τις φλέβες μας. Έτσι το σώμα μας δεν μπορεί να ρυθμίσει την πίεση και έχουμε είτε αυξημένη, είτε χαμηλή αρτηριακή πίεση.

Θεραπεία της αφυδάτωσης

Η θεραπεία της δε θα πρέπει να γίνει με υπερβολές στην κατανάλωση νερού. Θα πρέπει να διαρκέσει έως και 3 μέρες με μέγιστο όγκο υγρών τα 2,5 με 3 λίτρα από την πρώτη μέρα.

Συμβουλές ενυδάτωσης όχι μόνο για το καλοκαίρι
  • Αναγνωρίστε τα σημάδια της αφυδάτωσης
  • Συνιστάται η κατανάλωση 250ml για κάθε βαθμό Κελσίου πάνω από τους 37 βαθμούς.
  • Πίνετε μικρές ποσότητες νερού, ακόμα και αν δε διψάτε μέσα στην ημέρα.
  • Ενημέρωση των συνοδών των ηλικιωμένων για τους κινδύνους της αφυδάτωσης.
  • Προτιμήστε το δροσερό νερό και όχι το παγωμένο, για να πιείτε περισσότερο
  • Φροντίστε τη διατροφή σας, ώστε να είναι πλούσια σε σούπες, φρούτα και λαχανικά με μεγάλη περιεκτικότητα σε νερό όπως τα καρότα, τα βερίκοκα, οι πιπεριές, το καρπούζι, το αγγούρι το μαρούλι κ.α.
  • Αποφύγετε την κατανάλωση αλκοόλ, καφέδων, αναψυκτικών, σοδών και καπνού, γιατί ενισχύουν τις απώλειες. Λόγω της όξινης σύνθεσής τους, ωθούν τον οργανισμό να αποβάλλει νερό και μέταλλα, για να απαλλαγεί από τα υποπροϊόντα τους με τη διαδικασία της διούρησης και της εφίδρωσης.
  • Πίνετε νερό και όχι σόδες, για να ξεδιψάσετε, γιατί όλα τα ανθρακούχα είναι επιβλαβή για τον οργανισμό. Κι αυτό, γιατί το σώμα χρησιμοποιεί μεγάλες ποσότητες νερού, για να εξουδετερώσει το φωσφορικό οξύ που περιέχουν.
  • Σε περίπτωση υπερβολικής απώλειας υγρών, καλέστε τον γιατρό σας για μια συζήτηση όσον αφορά τη φαρμακευτική σας θεραπεία (διουρητικά).
  • Έχετε μαζί σας και δίπλα σας ένα μπουκαλάκι με νερό, αν υπάρχει κινητικό πρόβλημα, και πίνετε σταδιακά μέσα στην ημέρα αλλά και τη νύχτα.
  • Αν το νερό δε φαίνεται νόστιμο, χρησιμοποιείστε λεμόνι και διάφορες γεύσεις, για να επιτευχθεί η σωστή ενυδάτωση.

Κάθε κύτταρό μας οφείλει τη ζωή του στο φρέσκο καθαρό νερό και στο οξυγόνο. Μη χάνετε καμία ευκαιρία και μην περιμένετε να διψάσετε, για να πιείτε νερό χειμώνα-καλοκαίρι.

Πίνοντας νερό κάνετε ένα δώρο υγείας στον εαυτό σας!  Στην υγειά σας λοιπόν!!!

Ελληνίδα Κατιρτζόγλου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Greekdietnow

facebook

Διαβάστε ακόμα